އުޞޫލުލްފިޤުހަކީ ކޮން އެއްޗެއް؟

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 11774
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު
ފިޤުހު ނުވަތަ އިސްލާމީ ޤާނޫނީ ނިޒާމް ގެ މައުޟޫއަކީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމުގެ ދާއިރާގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފުޅާ ދާއިރާއެކެވެ. “ފިޤުހު” މި ލަފުޒުގެ މާނައަކީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމުގެ ދާއިރާއިން އެނގުމާއި ދޭހަވުމާއި މަޢުލޫމާތާއި އިސްލާމީ ޤާނޫނީ ނިޒާމެވެ. 
“ވިކިޕީޑިއާ” (www.wikipedia.org) ބުނާ ގޮތުގައި “ފިޤުހު”(فقه) ގެ މާނައަކީ އިސްލާމީ ޤާނޫނީ ނިޒާމް (Islamic jurisprudence) އެވެ. އަދި އެއީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ އަލީގައި، ތަންފީޛީ އިޚުތިޔާރު އޮތް ފަރާތްތަކުން (ބޮޑެތިބޮޑެތި ޢިލްމުވެރީންނާއި ދީނުގެ އިމާމުން) ހުޅުވައިލައްވައި ފުޅާކުރައްވައިފައިވާ އަދި (އެ ބޭފުޅުން) ތަންފީޒުކުރައްވައިފައިވާ، އިސްލާމީ ޝަރީޢާގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑެވެ.

ބުއްދީގެ އަލީގައި ޙަޤީޤީ އީމާންކަން

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 7689
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ޙަސަން ލުޠުފީ، ރަންފަސް، ސ.ހިތަދޫ
ޙައްޤު ތެދު ހޯދުމަށް ފެންބޮވައިގަތުމަކީ ލިބޭ ވަރަށްބޮޑު އުފަލެކެވެ. އަދި އެއީ ޙަޔާތުގެ މަޤުޞަދުގެ މައިބަދަ ވެސް މެއެވެ. ކޮންމެ އިންސާނަކީ ވެސް އެމީހެއްގެ މި ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތް ނިންމައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ދަރުބާރަށް ހާޒިރުކުރެވި އޭނާގެ އަމަލުތަކަށް ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭ އަދި އެ އިންސާނާގެ ކޮންމެ ޢަމަލެއް އެ އަމަލެއްގެ ނިޔަތުގެ އަލީގައި، އިންސާފުވެރިކަމާ އެކު އިންސާފުކުރެވޭނޭ މީހެކެވެ.

މާވަޑިޔާގެ ކީސް ތޫނުކުރުން، ފަލްސަފީ ވިސްނުމަކުން

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 9126
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
އަޙްމަދް ސަމީރު ޢަލީ
 ގޭގައި ކުޑަ މަސައްކަތެއް ކުރަން ޖެހިފައި އޮތުމުން، އީދު ބަންދުގެ ދެތިންދުވަސް ހޭދަ ކުރެވުނީ އަތްދަށު ވަޑިއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މާވަޑިމީހާއަށް ދުރު ގާތްކޮށްދިނުމުގައެވެ. ކޮންމެ މަސައްކަތެއްވެސް އެކަމަކަށް ފަރިތަ މީހުން ކުރާއިރު އެއީ ހަމަ ބަލާހިތުން ބެލޭ ކަންކަމެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުގެ ރަޙުމަތްތެރި މާވަޑިޔާގެ މަސައްކަތް އެހާ ލުއިފަސޭހަކޮށް، ‘ދަތްކުނޑި ނުވިކައި’ އެ ކުރެވޭ އެއް ސަބަބަކީ، އެއް މަސައްކަތެއް ރަނގަޅަށް ދަސްވަންދެން އެމަސައްކަތުގައި ދެމިހުރުމެވެ.  ދެވަނަ ސަބަބަކީ އޭނާ ގެންގުޅޭ ރޮންދާ، ވަޑާންކަށި އަދި ކީހުގެ ތޫނުކަމެވެ. 
 

އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން އިސްލާމް ދީނުގައި ދީފައިވާ ދަރަޖަ

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 10603
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު

ފެށުން:

އިސްލާމް ދީނަކީ މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށް ހިދާޔަތާއި ރަޙުމަތެއް ކަމުގައި މާތް ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން ބާވައިލެއްވި އިލާހީ ދީނެވެ. މާތްﷲ އެކަލާނގެ ޚަލީފާއިންކަމުގައި ބިމުގައި ލެއްވި އިންސާނުން އުޅެންވީ މަގު ބަޔާންކުރައްވައި ބާވައިލެއްވި ޝަރީޢަތެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވައިފައި ވެ އެވެ. “إنَّ الدِّين عِندَ الله الإسلام” (“ހަމަކަށަވަރުން، اللَّهގެ حضرةގައި، دينއަކީ، إسلام دينއެވެ.”) (آل عمران:19)

މުޖުތަމަޢުގެ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ކުޑަކުޑަ ކަމެއް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 9597
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު
މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ  އެ މުޖުތަމަޢެއްގެ ފަރުދުންގެ މެދުގައި އޮންނަ އެކުވެރިކަމާއި ގުޅުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ. މި ގުޅުން ބަދަހިކުރުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ވަސީލަތަކީ އެކަކު އަނެކަކާ ބައްދަލުވާ ހިނދު ސަލާންކުރުމެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ޙަޟާރަތަކާއި ސަޤާފަތެއްގައި ވެސް އޮތް ކަމެކެވެ. އޮންނަ ކަމެކެވެ. 

ޢާއިލީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށްޓަކައި ޢީދު

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 9963
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page

عيــــد مبــــارك

ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު
ކަން ދިމާވި ގޮތުން މިއަދު އަޅުގަނޑު މިހިރީ ރާއްޖެއާ އެތައް ހާސް މޭލެއްގެ ދުރުގައެވެ. “އޭސިޔަން ފޯރަމް އޮފް ޕާރލިއަމެންޓޭރިއަންސް އޮން ޕޮޕިޔުލޭޝަން އެންޑް ޑިވެލޮޕްމެންޓް” (އޭއެފްޕީޕީޑީ)ގެ 10 ވަނަ ޢާއްމު ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވުމަށްޓަކައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިހާ ދުރުން ނަމަވެސް މި އުފާވެރި އަޟުޙާޢީދުގެ ތަހުނިޔާއާއި ހެޔޮ އެދުންތައް “ލިޔުންތެރިން”ގެ އަހުލުވެރިންނަށާއި ހުރިހާ މުސްލިމު ދިވެހި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނަށް ފޮނުވުމަކީ އަޅުގަނޑަށް ލިބޭ ވަރަށް ޚާއްޞަ އުފަލެކެވެ. 

ދިރިއުޅުމުގައި މުހިއްމު ކަންތައްތައް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3753
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ތަރުޖަމާ: އަބްދުލް ޣަފޫރު އަބްދުއްރަހީމު
ފަލްސަފާ ކިޔަވައިދެއްވާ ޕުރޮފެސަރަކު އޭނާގެ ކިލާސްކުރިމަތީ ފިލާވަޅެއް ދެއްވަން ތައްޔާރުވެގެން ހުންނެވި އެވެ. އޭރު އޭނާގެ ކުރި މަތީހުރި މޭޒުމަތީ އެ ދުވަހު ދައްކަވަން ބޭނުންވެލައްވާ ވާހަކަކޮޅު ސާފުކޮށްދެއްވުމުގެ ގޮތުން ބޭނުން ކުރެއްވުމަށް ގެންނެވި ބައެއް ސާމާނު ބެހެއްޓިފައިވެއެވެ. އެތެރެ ފެންނާން ހުރި ބޮޑު ޖަގަކާއި ޓެނިސް ބޯޅަ ސައިޒުގެ ހައެއްކަ ގާބުރިއާއި އަކިރި ކޮތަޅަކާއި ހިމުން ވެލި ކޮތަޅެކެވެ. 

އިސްލާމްވީ ކީއްވެތޯއެވެ؟

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3271
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ނަސްރީނާ އިބްރާހީމް

މިއީ، މިޞްރު (އޭރުގެ އެކުވެރި ޢަރަބި ޖުމްހޫރިއްޔާ) ގައި ތިބޭ “ދިވެހި ކިޔަވާ ކުދިންގެ ޖަމްޢިއްޔާ”ގެ ފަރާތުން ނެރެފައިވާ މަޖައްލާ “ރޭނީސް” ގެ ފުރަތަމަ ޢަދަދުގައި މ. އެންދެރިމާގޭ އަލްފާޟިލާ ނަސްރީނާ އިބްރާހީމް، ލިޔުއްވާފައިވާ މަޒުމޫނެކެވެ. 
(“ރޭނީސް” މި ޢަދަދު ނުކުތް ތަރީޚެއް އެ މަޖައްލާއިން އެނގޭކަށް ނެތެވެ. “ރޭނީސް” ގެ 2 ވަނަ ޢަދަދު ނުކުމެފައިވަނީ 26 ޖުލައި 1971 ގައެވެ.)

މިއަދުވެސް އިސްލާމް ދީން ފެތުރެމުން ވަކިވަކިން ނަމަވެސް މީހުން މިދީނަށް ވަންނަމުންދަނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ އެހެނިހެން ދީންތައް ފަތުރަނީ ފާދިރީންނާއި މިޝަނަރީންގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ. ގިނަ މީހުން އިސްލާމް ދީނަށް ވަންނަނީ، މިފަދަ ޖަމާޢަތްތަކުގެ ދަޢުވަތަކުން ނޫނެވެ. 

އުނގެނެންވީ ވަޒީފާއަކަށް ނޫނެވެ.

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3103
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ޝަހީދު ޑޮކްޓަރ އަފްރާޝީމް ޢަލީ (ރަޙިމަހުﷲ)

މިއީ، މަޢުހަދުގެ ދަރިވަރުންގެ ޖަމްޢިއްޔާ “ރާބިޠަތު ޠުއްލާބި މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލް އިސްލާމިއްޔާ”ގެ ފަރާތުން އަހަރަކު އެއްފަހަރު ނެރެމުން ގެންދިޔަ މަޖައްލާ “އަލްމަންހަޖު”ގެ 11 ވަނަ ޢަދަދު (އޭޕްރީލް 1991) ގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ޝަހީދު، ޑޮކްޓަރ އަފްރާޝީމް ޢަލީގެ ލިޔުއްވުމެކެވެ. ޑޮކްޓަރ އަފްރާޝީމަކީ، އެ މަޖައްލާގެ ސެކްރެޓަރީ އެވެ.  

އުނގެނުމަކީ، އިންސާނިއްޔަތަށް ޚާއްޞަކޮށް އިސްލާމީ އުންމަތަށްވާ ވަރަށް ބޮޑު ވާޖިބެކެވެ. އެއީ، ތިމާމެން ދެނެގަތުމަށްޓަކައެވެ. ޢިލްމުވެރި މޮޅު ބަޔަކަށް ވުމަށްޓަކައެވެ. އަދި ތިމާމެން ޙާޞިލުކުރާ ތަޢުލީމެއް ނުވަތަ ޢިލްމެއް އެހެންމީހުންނަށް އުނގަންނައިދިނުމަށްވެސް މެއެވެ.

ފުރައްސާރަ

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3717
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page
ތަރުޖަމާ: މުޙައްމަދު މޫސާފުޅު ގ.ވިލަމެންދު
ޢުމަރު ޣައިމޫރަކީ، ނައިޖޭރިޔާގެ އުތުރުގައިވާ ކޮންގޯ ސްޓޭޓްގެ ރަށްތަކުގެތެރޭގައި ހިމެނޭ މޯބުގައި ދިރިއުޅުނު މީހެކެވެ. މީނާއަކީ މަސީޙީ ދީނުގެ ވާޢިޡު އަދި ފާދިރީއެކެވެ. އަދި ކީރިތި ޤުރްއާނަށް ވަރަށްބޮޑަށް ފުރައްސާރަކުރާ ކިބުރުވެރި އިންސާނެކެވެ.
އެއްފަހަރަކު ޢީސާއީ ދީނުގެ ބޮޑު ޖަމާޢަތެއްގެ ކުރިމަތީގައި މިދެންނެވި ފާދިރީ ވަޢުޡާއި ނަސޭހަތް ދެމުން ގެންދިޔައެވެ. އޭނާ ތަޤްރީރުކުރުމުގެތެރޭގައި ބުންޏެވެ.