އޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (35)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 6533

ހަނދާންތަކުގެތެރެއިން:

ހުކުރުދުވަސް

محمد جميل


މިއީ، މީގެ 36 އަހަރުކުރިން ނުކުތް “އަމާޒު” ގެ 51 ވަނަ އަދަދު (އޮކްޓޯބަރ 1976) ގައި އޮނަރަބްލް އައްޝައިޚުލްއުސްތާޛު މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުއްވުމެކެވެ.
އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ (ރަޙިމަހުﷲ) އަކީ، ދިވެހި އަދަބީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ފަންނުގައި އެންމެ ފުންނާބު އުސް ބޭފުޅުންގެތެރޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭނޭ ބޭފުޅެކެވެ. އަދަބީ ފަންނުގެ ހުރިހާ ރޮނގެއްގައި ފައިހަމަކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ރަސްމީ ގޮތުންނާއި އަމިއްލަފުޅުގޮތުންވެސް ދީނީ މަޖައްލާތައް ނެރުއްވާފައިވެއެވެ. ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ހުކުރު ޚުޠުބާ ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދަރުބާރުގެ މައްޗަށް އަވަސްކަޅިއެއް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 4224
ޙަބީބާ ޙުސައިން ޙަބީބު

ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް ޒަމާންވީ ރަސްކަން (ސިޔާސީ އަދި އިންތިޚާބީ) ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް މީލާދީން 1 ޖެނުއަރީ 1953 ވަނަ އަހަރު ބަދަލުކުރެވުނެވެ. ވެރިކަން އާ އުޞޫލަކަށް، އާ ސިޔާސީ ބައްޓަމަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހުނު ޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ، ދިވެހިންނަށް ވަރަށް އާ، އަދި މިކަމަށް ދިވެހި ރައްޔިތުން މުޅިން ތައްޔާރުނުވެވި އޮތް ބާވަތުގެ ވެރިކަމެކޭ ދެންނެވުން ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ސަބަބާއި ސިއްރު ހާމަކޮށްފައިވަނީ، މި ދެ ވެރިކަމުގެ ހިތި ނަތީޖާއެވެ.

އަލްމަރުޙޫމު އަލްޚަޠީބު موسى تخان ބިން ޙުސައިން މަނިކުފާނު

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3485

(ހަނދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން، “ވާރުގޭ” موسى تخان ހުޅުދޫ)

ޙަސަން މާހިރު، ހުޅުދޫ              

ހަނދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން، ޚާއްޞަކޮށް، އައްޑޫ ހުޅުދޫގައި ވާރުވެރިކަމާއި ޚަޠީބުކަމާއި ނާއިބުކަން ކުރެއްވި އެނގެން ހުރި ހުރިހައި ބޭބޭފުޅުންގެ ޒިކުރާ އައުކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ބޭބޭފުޅުންގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތާއި، ޙަސަބާއި ނަސަބުގެ މައްޗަށް ލިޔެ، އެފަދަ ހަރުދަނާ މުވާޠިނުންގެ ޒިކުރާ އައުކުރުމަކީ މުހިއްމުކަމެކެވެ.

ހަމައެކަނި ވިދާޅުވެލެއްވުމަށް….(8)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2869

ވޯކީޓޯކީއިން ފީ ނެގުމުގެ ބިލް ފާހެއްނުވި

ރާއްޖޭގައި ގެންގުޅޭ ވޯކީޓޯކީއިން ފީ ނެގުމަށް ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަން ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސަށް ހުށަހެޅުއްވި ބިލް ރޭގައި އޮތް މަޖްލިސްގެ މި އަހަރުގެ ދެވަނަ ދައުރުގެ ފުރަތަމަ ޖަލްސާއިން ފާހެއް ނުވިއެވެ. ހުށަހެޅިފައިވާ ބިލްގައިވަނީ ވޯކީޓޯކީއިން މަހަކު -/1 ރުފިޔާ މަގުން އަހަރަކު -/12 ރުފިޔާ ނަގާށެވެ.
މި ބިލް ފާސްކުރަން ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާކަމަށް ހުށަހެޅުއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެންބަރ އަލްފާޟިލް މީދޫ މުޙައްމަދު ކަލޭފާނެވެ. އޭނާއަށް ތާއީދު ކުރެއްވީ ގދ.އަތޮޅުގެ މެންބަރު އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ޒާހިރެވެ. އަދި ފ.މެމްބަރު އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު ވެސް ވާހަކަފުޅުވެސް ދެއްކެވިއެވެ. މިހުރިހާ ބޭފުޅުން ވެސް ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވަނީ ވޯކީޓޯކީއަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ މީހުންނަށް ކޮންމެހެން ބޭނުން އެއްޗެއްކަމަށްވުމާއެކު މި ގޮތަށް ފީނެގޭ އުޞޫލެއް ހަމަޖެހުމަކީ ވޯކީޓޯކީ ގެންގުޅުން މަދުވާނޭ ސަބަބަކަށްވާނޭ ކަމުގައެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ ތާރީޚު، ކުރުކުރުކޮށް….. (3)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 8245

ކުރުކުރުކޮށް…..

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ 75 އަހަރުގެ ދުވެލި

ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު – މާވަށް
(4 މެއި 2013 (ހޮނިހިރު) ދުވަހު ޝާއިޢުކުރެވުނު ބަޔާ ގުޅޭ)
މުދައްރިސުންނަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި މަޢުލޫމާތާއި ހުނަރު ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އާލާއި ވަސީލަތުން ފޯރުކޮށްދީގެން ދަރިވަރުންނަށް ދެވޭ ތަޢުލީމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރެއްވުމަކީ ސަރުކާރުން އެންމެ ބޮޑަށް ސަމާލުކަންދެއްވި އެއް ދާއިރާއެވެ. މިކަމަށްޓަކައި 2007 ގައި ވަނީ ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި “މުދައްރިސުންގެ ވަސީލަތްތަކުގެ މަރުކަޒެއް” ޤާއިމުކުރެވިފައެވެ. އެންމެ ޒަމާނީ އާލާތާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތުން މި ހުރިހާ މަރުކަޒުތަކެއް ވަނީ ގުޅުވައިލެވިފައެވެ. މި ހުރިހާ މަރުކަޒުތަކެއް އެއްފަހަރާ އިފްތިތާޙުކޮށްދެއްވީ 2007 ވަނ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ އަތޮޅަކަށް މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ ތަޢުލީމު (ޓެކްނިކަލް ވޮކޭޝަނަލް އެޑިޔުކޭޝަން) ވަނީ ތަޢާރަފުކުރެވިފައެވެ. ޚާއްޞައެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދީންނަށް ކިޔަވައިދޭނެ އިސްކޫލްތައްވެސް ހުރިހާ އަތޮޅަކަށް ތައާރަފުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގެ ދަށުން ބައެއް އަތޮޅުތަކުގައި ވަނީ ކިޔަވައިދޭން ފެށިފައެވެ.

މާޒީގެ ހަނދާނާއި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އެޅަދީދީގެ ޢަލިދީދީ

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 4537
ޙަސަން ސަޢީދު، ޗަމްޕާޕޫލްމާގެ، ސ.ހިތަދޫ
އަލްފާޟިލުލް މަރްޙޫމު ޢެޅަދީދީގެ ޢަލިދީދީ އަކީ 20 ވަނަ ގަރުނުގައި އުޅުއްވި ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. އޭނާޔަކީ ޖަމާޢަތަށް ޚިދްމަތް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި އަވަދިނެތި މަސައްކަތްކުރެއްވި މެދުމިނު ވިޔަފާރިވެރިއެކެވެ. އޭނާ ގެންގުޅުއްވި އުޅަނދުތަކުގެ ތެރެއިން ޔާހުންބަރާސް ފައްތައިލީ ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އޮޅުދޫކަރަޔަށް ދަނިކޮށް ޖަޕާނު މީހުންނެވެ. އެ އޮޑިން އޭނާގެ ދޮށީދަރިފުޅު މުޙުންމަދުދީދީ ވެސް ދަތުރު ކުރެއްވިއެވެ. ޢަލިދީދީގެ ބައްޕަޔަކީ އިސްދޫ ޢަލި ރަސްގެފާނުންގެ ޙަސަން ރަސްގެފާނުންގެ އައްޑޫ ހިތަދޫ ބޭރުމާތެ ގަނޑުވަރު ފާތުމާދީދީގެ އައިސާ ދީދީގެ އެޅަދީދީއެވެ. މަންމަޔަކީ އައްޑޫ މީދޫ ކުންނިއަރި ޢަލި ތައްޚާނުންގެ ޙައްވާފާނެވެ.

އަލްމަރުޙޫމު ދޮންދިޔަގެ” ك” حسين تخان

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3697

އަލްމަރުޙޫމު ދޮންދިޔަގެ” ك” حسين تخان

(ހަނދާނާއި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން، ދޮންދިޔަގެ ތައްޚާން، ހުޅުދޫ)

ޙަސަން މާހިރު، ހުޅުދޫ              

ދުނިޔޭގެ ހަމަޔާއި، فطرت އޮންނަ ގޮތުން، ވިރާސީ ނަސަބުގެ ޢިލްމަށް ލޯބިކުރުމަކީ، ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެހެނީ، މުޖުތަމަޢެއްގެ ތެރޭގައި އެއްބަޔަކު އަނެއްބައެއްގެ މެދުގައި އަޚްވަންތަކަން ޤާއިމުކުރެ ވޭނީ، އެބައެއްގެ ޢާއިލީގުޅުން އޮތް މިންވަރު އެބަޔަކަށް އެނގި ވަޒަން ކުރެވިގެންނެވެ. އެހެންމެ އިންސާނާގެ طبىيعىމިޒާޖު ހުންނަ ގޮތުން މޮޅު ކަންކަމުގެ މައްޗަށް އެމީހާއަށް ދުނިޔޭގައި شهرة ލިބިގަތުމަށް އަބަދު ވެސް އެދެއެވެ.
 

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ ތާރީޚު، ކުރުކުރުކޮށް….. (2)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 7008

ކުރުކުރުކޮށް…..

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ 75 އަހަރުގެ ދުވެލި

ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު – މާވަށް
(28 އޭޕްރިލް 2013 (އާދީއްތަ) ދުވަހު ޝާއިޢުކުރެވުނު ބަޔާ ގުޅޭ)
ފަހުން ދެކުނު ފެންޑާ ވެސް އިތުރުކުރެވުނެވެ.
1 ޖޫން 1947 ގައި ނ. އަތޮޅު ހޮޅުދޫގައި ނައިފަރު ޢަލީ ޙުސައިންގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން “މޭނާ ސްކޫލް” ގެ ނަމުގައި ސްކޫލެއް ހިންގާން ފެއްޓުނެވެ. މަޝްހޫރު އަދީބެއް ކަމުގައިވާ އަލްމަރްޙޫމް ޢަލީ ޙުސައިނަކީ މަދުރަސަތުލް އިފްތިތާޙުގެ ދަރިވަރެއްކަން އުފަލާއެކު ފާހަގަކުރާންޖެހެއެވެ.

ހައްދުންމަތީގައި ހުރި އާސާރީ ތަންތަނުގެ ތެރެއިން “ބުންބެރަ”

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 4362
ޠާހާ އަބޫބަކުރު

ހައްދުންމަތީ ގަމާއި މާންދޫއާ (ހިއްކައިގެން) ގުޅުވައިލުމުގެ ކުރިން މި ދެ ރަށް ވަކިވެފައި އޮންނަނީ ގަމު މީހުން “ކުޑަދޭތެރެ” އޭ ކިޔާ ތިލަ ފަޅުންނެވެ. ކުޑަ ދޭތެރޭގެ އިރުމަތީކޮޅުން ނާއި ހުޅަނގު ކޮޅުން ހިކި ދިޔައިގައި ނުތެމި މި ދޭތެރެ ހުރަސްކުރެވޭ ވަރަށް ތިލަ ނަމަވެސް، މެދުގައި އޮންނަނީ ރިތް ނުޖެހޭ ވަރުގެ ފުން ވިލެކެވެ. ކުރީ ޒަމާނުގައި ބޭނުންކުރާ 17 ރިޔަނުގެ މަސްދޯނީގެ 6 ގަނޑެތި މި ތާނގައި އަޅައިފައި ބޭއްވޭ ކަމަށް ވެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ ތާރީޚު، ކުރުކުރުކޮށް. . . . (1)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 8861

ކުރުކުރުކޮށް…..

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމުގެ 75 އަހަރުގެ ދުވެލި

ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު – މާވަށް
ދިވެހި ކާބަފައިންގެ އަގުހުރި މަސައްކަތުން “ދިވެހީންގެ މި ޢިއްޒަތްތެރި ބިމުގައި، ދިވެހީންގެ މުބާރިކު ފެހި ދަނޑުގައި” ކުރެއްވި ޢިލްމީ މުޑުވަކުން ފަޅައިގެން ހެދި ބޮޑުވި ޢިލްމީ ގަސްތައް މިއަދު މިވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަދި އަންނަނީ ބިޔަވަމުންނެވެ. ދުނިޔެ ދެއްކި ތަފާތު މޫސުންތަކާއެކުވެސް ނުމިޔެ އެ ގަސްތައް ދިރިހުއްޓެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިލައި މޯޅިވަމުންނެވެ. އަނެއް ބައިފަހަރު އާކުރިތައް ފަޅައި ރޯވެ ހެދެމުންނެވެ.