އޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (35)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 6475

ހަނދާންތަކުގެތެރެއިން:

ހުކުރުދުވަސް

محمد جميل


މިއީ، މީގެ 36 އަހަރުކުރިން ނުކުތް “އަމާޒު” ގެ 51 ވަނަ އަދަދު (އޮކްޓޯބަރ 1976) ގައި އޮނަރަބްލް އައްޝައިޚުލްއުސްތާޛު މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުއްވުމެކެވެ.
އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ (ރަޙިމަހުﷲ) އަކީ، ދިވެހި އަދަބީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ފަންނުގައި އެންމެ ފުންނާބު އުސް ބޭފުޅުންގެތެރޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭނޭ ބޭފުޅެކެވެ. އަދަބީ ފަންނުގެ ހުރިހާ ރޮނގެއްގައި ފައިހަމަކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ރަސްމީ ގޮތުންނާއި އަމިއްލަފުޅުގޮތުންވެސް ދީނީ މަޖައްލާތައް ނެރުއްވާފައިވެއެވެ. ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ހުކުރު ޚުޠުބާ ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދަރުބާރުގެ މައްޗަށް އަވަސްކަޅިއެއް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 4182
ޙަބީބާ ޙުސައިން ޙަބީބު

ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތް ޒަމާންވީ ރަސްކަން (ސިޔާސީ އަދި އިންތިޚާބީ) ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް މީލާދީން 1 ޖެނުއަރީ 1953 ވަނަ އަހަރު ބަދަލުކުރެވުނެވެ. ވެރިކަން އާ އުޞޫލަކަށް، އާ ސިޔާސީ ބައްޓަމަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހުނު ޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ، ދިވެހިންނަށް ވަރަށް އާ، އަދި މިކަމަށް ދިވެހި ރައްޔިތުން މުޅިން ތައްޔާރުނުވެވި އޮތް ބާވަތުގެ ވެރިކަމެކޭ ދެންނެވުން ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ސަބަބާއި ސިއްރު ހާމަކޮށްފައިވަނީ، މި ދެ ވެރިކަމުގެ ހިތި ނަތީޖާއެވެ.

އޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (34)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2748

އެމެރިކާގެ تاريخ ން

موّرخ ން ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއް….

ދިވެހިތަރުޖަމާ: عبد الله موسى ހުވަރަފުށި


ހ. ކޮތަރިވިލާގޭ އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ މޫސާއަކީ، މަދަރުސާގައި އުޅުއްވި ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން ލިޔުއްވަމުންގެންދަވާ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. މޮޅު ޅެންވެރިއެކެވެ. އިނގިރޭސިބަހުން ވަރަށް ރީތިކޮށް ދިވެހިބަހަށް ތަރުޖަމާކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. “ޢިލްމީ އޮއިވަރު” “އަމާޒު” “މޫރިތި” އަދި “އަލްމިންބަރު” ފަދަ ތަފާތު މަޖައްލާތަކަށް ލިޔުއްވާފައިވާ، ދިވެހިބަހުގެ އެދުރެކެވެ. މަދަރުސާ ގިނަ މަދަރުސާތަކެއްގައި ދިވެހި މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުން ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގައި ޚިދުމަތްކުރައްވާފައިވާ އުސްތާޛެއްވެސްމެއެވެ. ޢަބްދުﷲ މުސާގެ ޅެންތަކަކީވެސް ވަރަށް ބަލާޣާތްތެރި މޮޅު ޅެންތަކެވެ.

ދިވެހީން ފާހަގަކުރަމުން އައި [ހިޔަރަކާތް (ހިޔަ ރަކުޢަތް) ވިލޭރޭ]

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 8214
ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު

ޝަޢުބާން މަހަކީ ބަރަކާތްތެރި މަހެއް ކަމާއި އެ މަހުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ރޯދަފުޅުހިއްޕެވުމާއި ރޭ އަޅުކަން ކުރެއްވުން އިތުރުކުރެއްވިކަން ސުންނަތުން ސާބިތުވެއެވެ. އެކަމަކު އެ މަހުގެ ފަނަރަ ވިލޭރޭ ނުވަތަ އެހެން ވަކި ރެޔެއް ޚާއްޞަކުރެއްވިކަން ދީނީ އެއްވެސް ނައްޞަކުން ސާބިތުވާކަށް ނެތެވެ.

އޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (33)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3393

އަޅުގަޑުގެ ﮩﻣﺪﺭﺪﻯވަނީ އިންޑިޔާއާއި އެކުގައެވެ.

އިބްރާހީމް ޝިހާބު


ދިވެހި އަދަބީ ދުނިޔޭގައި އޮނަރަބްލް އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ޝިހާބަކީ، ކޮން ބޭފުޅެއްކަން ތާރަފުކުރުމަށް މާ ގިނަ ޖުމުލަތަކެއް ބޭނުންވާނޭ ކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ. އެ މަނިކުފާނަކީ، ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. އެއަށް ވުރެ ކުޅަދާނަ ޅެންވެރިއެކެވެ. އަދި އެއަށް ވުރެ ވެސް ކުޅަދާނަ ވާހަކަދެއްކުންތެރިއެކެވެ.

އަލްއުސްތާޛު އިބްރާހީމް ޝިހާބަކީ، ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމަށް 50 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައި 1993 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމުގެ މުއައްސިސް ކަމުގެ ހަނދާނީ ލިޔުން އެރުވުނު 5 ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަތް ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ދިވެހިބަހަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުން ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމު 1979 ވަނަ އަހަރު، ދިވެހި ޅެންވެރިކަމުގެ ރޮނގުން ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމު 1982 ވަނަ އަހަރު، ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅެއް ވެސްމެއެވެ.

އަލްމަރުޙޫމު އަލްޚަޠީބު موسى تخان ބިން ޙުސައިން މަނިކުފާނު

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3412

(ހަނދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން، “ވާރުގޭ” موسى تخان ހުޅުދޫ)

ޙަސަން މާހިރު، ހުޅުދޫ              

ހަނދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން، ޚާއްޞަކޮށް، އައްޑޫ ހުޅުދޫގައި ވާރުވެރިކަމާއި ޚަޠީބުކަމާއި ނާއިބުކަން ކުރެއްވި އެނގެން ހުރި ހުރިހައި ބޭބޭފުޅުންގެ ޒިކުރާ އައުކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ބޭބޭފުޅުންގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތާއި، ޙަސަބާއި ނަސަބުގެ މައްޗަށް ލިޔެ، އެފަދަ ހަރުދަނާ މުވާޠިނުންގެ ޒިކުރާ އައުކުރުމަކީ މުހިއްމުކަމެކެވެ.

އޭރުގެ ފަތްފުށްތަކުން…. (31)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 2949

ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޖާސޫސީ އިދާރާތައް

ޢަބްދުއްރަޙީމް ޢަބްދުލްމަޖީދު


ގ. މަންޒިލް، އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްރަޙީމް ޢަބްދުލްމަޖީދު (ރަޙިމަހުﷲ) އަކީ، ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ތަރުޖަމާކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަތުލިޔުމުގެ ފަންނުވެރިއެކެވެ. “ސަރުކާރުގެ ޚަބަރު”ން ފެށިގެން “ދަރުމަ” ފަދަ ފަހުގެ މަޖައްލާތަކަށްވެސް ލިޔުއްވާފައިވާ ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. އަދި އިސްލާމީ ތާރީޚާގުޅޭ ބައެއް ފޮތް ލިޔުއްވައި ތަރުޖަމާކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެއްވެސް މެއެވެ. އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްރަޙީމް ޢަބްދުލްމަޖީދަށް ވަނީ، ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމަށް 50 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައި 1993 ވަނަ އަހަރު ނޫސްވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ ޚިދުމަތުގެ ރަންގަލަން ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. އަދި ތާނަ ޢަރަބި ލިޔުމުގެ ރޮނގުން ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު 1979 ވަނަ އަހަރު،ދިވެހިބަހުގެ ލިޔުންތެރިކަމުގެ ރޮނގުން ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު 1995 ވަނަ އަހަރު ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

އިންދޫސް ވާދީގެ ރަށްވެހިކަން

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 7974
ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލު އަބޫބަކުރު
ޙަޟާރަތަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން ކިޔާ ސިވިލައިޒޭޝަން (Civilization) އެވެ. Civilization  މި ލަފުޒު ނެގިފައިވަނީ civis މި ލަފުޒުންނެވެ. މާނައަކީ  citizen (ރައްޔިތުން) ނެވެ. ދިވެހިބަހުން މި މަފްހޫމަށް ކިޔައިއުޅެނީ ރަށްވެހިކަމެވެ. “ރަށްވެހިކަން” މި ލަފުޒުގެ އަޞްލަކީ “ރަށްވެހި” މި ލަފުޒެވެ. މާނައަކީ “މަދަނިއްޔަތާއި ތަހުޛީބު ލިބިގެންވާ” އެވެ. އެހެންވީމާ ޙަޟާރަތަކީ އިންސާނުން ބިމުގެ ވަކި ސަރަޙައްދެއްގައި ޤާއިމުވެ ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކޮށް ހަރުދަނާކަމާއެކު ދިރިއުޅުން ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއަރަމުން ދިޔުމަށް މަގުފަހިވާ ފަދަ ގޮތަކަށް ޤާއިމުކުރެވޭ މުޖްތަމަޢެއްކަމަށް ދެންނެވިދާނެ އެވެ.

އެލެގްޒެންޑަރ ދަ ގްރޭޓްގެ އެންމެފަހުގެ ބަސްފުޅުތައް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 5040
ޙަސަން ލުޠުފީ، ރަންފަސް، ސ.ހިތަދޫ
މެސެޑޯނިޔާގެ ރަސްގެފާނު އަދި ފާރިސްކަރައާއި އޭޝިއާއާއި އަދި ޔޫރަޕްގެ ބޮޑުބައެއް ފަތަޙަކުރެއްވި އެލްގްޒެންޑަރ ދަ ގްރޭޓަކީ މިހާތަނަށްވެސް ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަސްކަރީ އެންމެވަރުގަދަ އެއް ޝަޚުސިއްޔަތެވެ. އޭނާ މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ގަދަފަދަ މިލިޓަރީ ލީޑަރެއްގެ އިތުރުން ދުނިޔެ ފަތަޙަކުރެއްވި ފާތިޙެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
 

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޚިތާނުކުރުން

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު: 3655

ޙުސައިން ޢަލީ، ގަނޑުވަރު، ހދ.ކުޅުދުއްފުށި
އަޅުގަނޑަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ޚިތާނުރުމަކީ، ސަލާމްލެއްވި އިބްރާހީމްގެފާނުގެއުމުރުފުޅުން 80 ވަރަކަށް އަހަރުފުޅުވީފަހުން  އެކަލޭގެފާނު އަމިއްލަފުޅަށް ކުރެއްވި ކަމެވެ. އިބްރާހީމްގެފާނަކީ، ނަބީބޭކަލެއް އަދި ރަސޫލުބޭކަލެއްވެސް މެއެވެ. ރަސޫލު ބޭކަލަކު އުމުރުފުޅުން 80 (އަށްޑިހަ) އަހަރު ފުޅު ވީފަހުން މިކަހަލަ ކަމެއް ކުރެއްވުމުގައި ވަރަށް މަތިވެރި ޙިކުމަތްތަކެއް އެކުލެވިގެން ވާނެކަމީ ޝައްކެއްވެސް ހުރިކަމެއްނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވެވި އިރު ހުންނެވީ ޚިތާނުފުޅު ކުރެވިފައިވާ ކަމުގައި ދެކެވެމުން އަންނަވާކަ ތަކަކީ ގަބޫލު ކުރެވޭ ވާހަކަ ތަކެކެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހީންގެތެރޭގައިވެސް ދުނިޔެއަށް އަންނައިރު ޙިތާނުކުރަން ނުޖެހޭ ކުދިން ތިބޭކަމީ އެންމެންވެސް ދަންނަ ޙަޤީޤަތެކެވެ.